Samningar
Samningar
Þessi kafli, Samningar, inniheldur öll þau gögn sem þarf til að undirbúa og gera samninga um framkvæmd verksins. Hér er m.a. að finna gögn fyrir útboð (útboðsform), verklýsingar, magntölur og teikningar, nauðsynleg form og eyðublöð, verkáætlanir, gæðakerfi verktaka og öryggishandbók o.fl.
Samningskaflinn skiptist í ellefu kafla:
2.1 Útboðs- og verkskilmálar
2.2 Verklýsingar
2.3 Magntölur
2.4 Teikningar og önnur hönnunargögn
2.5 Vottanir, prófanir, efnislýsingar og ábyrgðarskírteini
2.6 Verkáætlun
2.7 Verksamningar
2.8 Verktrygging
2.9 Gæðakerfi verktaka
2.10 Öryggishandbókin
2.11 Annað
Í hverjum þessara kafla eru mismargir undirkaflar. Hér verður talin upp uppbygging hvers kafla og gerð grein fyrir innihaldi og notkun
2.1 Útboðs- og verkskilmálar:
Þessi kafli inniheldur:
– Leiðbeiningar fyrir gerð útboðs- og verkskilmála
– Staðlaða útboðs- og verkskilmála
– Gögn, autt form fyrir vistun gagna sem tilheyra kaflanum
Útboðs- og verkskilmálar þessir eru til hagræðingar fyrir notendur BYGG-kerfisins þegar þeir bjóða út eða semja um verk. Annars vegar getur notandinn breytt forminu að vissu marki og fyllt í þá reiti sem til þess eru gerðir.
Hins vegar getur hann breytt öllum liðum í skilmálunum ef þess er þörf. Þannig setur hann upp útboðs- og verkskilmála fyrir það verk sem um ræðir, hvort sem hann ætlar að bjóða verkið út eða semja um það beint.
Um er að ræða staðlað form, og breytingar frá því eru yfirleitt litlar.
Notandinn getur hins vegar einnig gert miklar breytingar á gögnum þessum, ef hann ákveður það. Þegar endanlegir útboðs- og verkskilmálar liggja fyrir, þá eru þeir vistaðir á svæðinu Gögn í PDF-formi, og verður þeim þá ekki breytt eftir það.
Ef notandinn vill nota utanaðkomandi útboðs- og verkskilmála eða önnur gögn sem tilheyra útboðsliðnum, þá vistar hann þau í undirkaflanum Gögn.
Notandinn getur einnig opnað aðgang að útboðskaflanum og þannig haft opið fyrir bjóðendur að útboðs- og verkskilmálum þegar verk er boðið út, og eins fyrir verktaka eftir að samningur hefur verið gerður.
Heildarútboðsgögn unnin í BYGG-kerfinu:
Útboðsgögn eru unnin á ýmsum stöðum innan BYGG-kerfisins, þar sem hver þáttur er unninn í viðeigandi kafla. Þannig eru útboðs- og verkskilmálar unnir í kafla 2.1, verklýsingar í kafla 1.3, o.s.frv. Hægt er að prenta þessi gögn út úr viðkomandi köflum, vista þau sem PDF-skjöl, og safna þeim saman í eina heild sem útboðsgögn eða samningsgögn viðkomandi verks.
Til að auðvelda þessa vinnu býður BYGG-kerfið upp á möguleika á að safna öllum gögnum saman í heildarútboðs- eða samningsgögn í þessum sama kafla (2.1 Útboðsgögn).
Það má gera þegar öll gögn liggja fyrir, hvert á sínum stað, með því að velja annað hvort PDF-merkið í hausnum og síðan skipunina „Útboðsgögn – heild“. Þá birtist valmynd, sem sýnir þau gögn sem venjulega eru hluti af heildarútboðs- eða samningsgögnum.
Notandinn velur sjálfur hvaða gögn hann vill taka með, en þau þurfa að vera til staðar, tilbúin og í PDF-formi, hvert í sínum kafla.
Í öllum tilvikum nema einu eru gögn viðkomandi liðar valin úr kafla með sama nafni og númeri.
Flest þeirra eru vistuð í undirkaflanum Gögn í viðkomandi kafla, nema í þremur undantekningartilvikum sem eru eftirfarandi:
-
2.4 Teikningar
Gögn eru sótt í kafla „2.4 Teikningar“. -
3.8 Verkuppgjörsform
Gögn eru sótt í undirkaflann Gögn í kafla „3.8 Verkuppgjör“.
Sjá nánari skýringar þar á því hvernig „Verkuppgjörsform án verðs“ verður til. -
2.11 Myndir og önnur gögn
Gögn eru sótt í kafla „2.11 Annað“.
Í öllum tilvikum nema tveimur er bara hægt að velja eitt skjal við hvert val. Undantekningarnar eru 2.4 Teikningar, en þær eru oftast margar ásamt fylgiskjölum, og 2.11 Myndir og önnur gögn, þar sem bæta má við myndum og öðrum gögnum sem talin eru æskileg sem hluti útboðsgagna viðkomandi verks.
Eins og sjá má á þessari lýsingu þá er eina krafan til gagnanna sú að þau séu í PDF-formi, sem þýðir að hafi einhver þeirra verið unnin utan BYGG-kerfisins, má setja þau inn í kerfið á þann stað þar sem ná má í þau við gerð heildarútboðsgagna, eins og lýst er hér á undan, og nota þau í staðinn.
2.2 Verklýsingar:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar fyrir gerð verklýsinga
- Gögn, form fyrir vistun verklýsinga og annarra gagna sem tilheyra kaflanum
Verklýsingar þarf að útbúa þegar verk er boðið út, og einnig þegar samningar eru gerðir án útboðs. Þetta svæði er ætlað notendum BYGG-kerfisins til að vista og vinna slíkar verklýsingar.
Verklýsingarnar eru unnar í kafla 1.3 Nákvæmar kostnaðaráætlanir, tilboð og útboð, og vistaðar með skipun þar inni sem þar er tilgreind inn í þennan kafla (2.2).
Verklýsingar skulu helst vera í PDF-formi, þar sem þær eru hluti af samningi milli verkkaupa og verktaka um framkvæmd verksins, og þeim má ekki breyta eftir að samið hefur verið um verkið.
Verklýsingar eru lýsingar á einstökum verkþáttum: hvernig skuli vinna þá, hvaða kröfur eru gerðar til efnis- og vinnugæða, hvernig skuli reikna magn o.s.frv. Þær eru því nauðsynlegar þegar verk er boðið út, en eiga jafnframt við þegar samið er um verk án útboðs. Verklýsing gildir fyrir það verk sem hún fylgir og vísar í. Hún gildir óháð því hver vinnur verkið, með þeim viðbótum og breytingum sem kunna að verða gerðar í samræmi við skilmála verksins.
Góð verklýsing á ætíð að lýsa sambærilegum verkum á sama hátt, þó að um mismunandi verk sé að ræða. Hún á að auðvelda gerð útboðsgagna, tryggja að sambærilegar kröfur séu gerðar frá einu verki til annars og létta bjóðendum tilboðsgerð, með því að vera í samræmi við viðurkennt og hefðbundið verklag í sambærilegum verkum.
Gögn sem sett eru hér inn má hlaða upp sem texta, PDF-skjöl eða myndir, og hægt að prenta út eftir þörfum, eins og lýst er í fyrri köflum. Hægt er að opna lesaðgang að verklýsingunum fyrir bjóðendur, verktaka sem samið hefur verið við, eða aðra sem þurfa að geta flett upp á þeim. Notandinn úthlutar sjálfur slíkum aðgangi að verkinu.
Fremst í þessum undirflokki eru leiðbeiningar sem skýra hvaða gögn eru í flokknum og hvernig skuli vinna með þau. Notandi getur vistað inn utanaðkomandi verklýsingar á svæðið Gögn í þessum kafla, ef þær eru í tölvutæku formi.
2.3 Magntölur:
Þessi liður inniheldur:
• Leiðbeiningar fyrir gerð magntalna
• Gögn og form fyrir vistun magntöluskrár og annarra gagna sem tilheyra liðnum
Þegar verk er boðið út fylgir útboðsgögnunum magntöluskrá sem sýnir alla verkþætti sem koma fyrir í verkinu og magn hvers þeirra. Bjóðandi fær magntöluskrána án einingarverða og setur þar inn þau verð sem hann er tilbúinn að vinna verkþáttinn fyrir.
Þegar fyrir liggur hvaða einingaverð skulu gilda fyrir verkið – hvort sem það hefur verið boðið út eða ekki – eru þau skráð inn í magntöluskrána, sem verður þá hluti af samningi verkkaupa og verktaka um framkvæmd verksins. Flokkun verkþátta skal vera í samræmi við verklýsingar verksins og í verklýsingum skal koma fram hvernig magntölur eru reiknaðar í hverju tilviki.
Notandi BYGG-kerfisins býr annaðhvort til magntöluskrána sjálfur í kafla 1.3 Nákvæmar kostnaðaráætlanir, tilboð eða útboð, eða fær magntöluskrána frá öðrum. Magntöluskráin er oftast í Excel-formi við útboð til að auðvelda bjóðendum vinnu við tilboðsgerð (flestir vinna í Excel).
Magntöluskráin er vistuð í þessum kafla, 2.3 Magntölur, í BYGG-kerfinu. Bjóðendur vinna sitt tilboð, ganga frá því í samræmi við útboðsskilmála og eftir að gengið hefur verið frá samningi er magntöluskráin (tilboðið) geymd sem PDF-skjal á svæðinu Gögn, þannig að henni verði ekki breytt eftir að samningurinn hefur verið gerður. Fremst í þessum undirflokki eru leiðbeiningar sem segja til um hvaða gögn eru í flokknum og hvernig skuli vinna með þau.
Hér á eftir eru nefnd nokkur atriði sem þarf að hafa í huga við ákvörðun á magntölum. Magntölurnar gilda fyrir það verk sem þær fylgja og vísa í. Þær gilda óháð því hver vinnur verkið, með fyrirvara um hugsanlegar viðbætur og breytingar sem kunna að verða gerðar í samræmi við skilmála verksins. Til að að auka öryggið við tilboðsgerðina og létta bjóðendum vinnuna er leitast við að hafa skilgreiningu og innihald magntalnanna í aðalatriðum í samræmi við hefðbundið og viðurkennt verklag.
Flokkun á magntölum skal vera sú sama og er í verklýsingum verksins.
Sé stuðst við flokkun Byggingarlykils Hannarrs þá er flokkunin eftirfarandi:
-
-
- Almennt
- Jarðvinna
- Burðarvirki
- Lagnir
- Raforkuvirki
- Frágangur innanhúss
- Frágangur utanhúss
- Frágangur lóðar
-
Hverjum flokki er síðan skipt niður í kafla og einingar.
Skilgreining á magni
Hannað magn:
Magn sem mælt er innan þeirra marka sem sýnd eru á uppdráttum eða sem hönnunargögn mæla á annan hátt fyrir um.
Notað magn:
Magn sem notað er til að fullgera viðkomandi verk.
Óhreyft efni:
Efni áður en það er losað eða því komið fyrir á flutningstæki.
Frágengið efni:
Efni eftir að því hefur verið komið fyrir í samræmi við kröfur verklýsingarinnar.
Hvað af þessu magni er grundvöllur magntalna einstakra verkþátta í verkinu – t.d. grundvöllur reikningsgerðar verkþáttar – skal koma fram í verklýsingu verkþáttarins.
Einingar
Mælieining sú sem notuð er sem grundvöllur reikningsgerðar verkþáttarins, skal koma fram í magntölulið verkþáttarins. Hér getur t.d. verið um að ræða m, m2, m3, stk, kg, heild o.sfrv.
Uppgjör
Greiða skal fyrir einstaka verkliði eins og fram kemur í magntöluskrá.
Einingarverð margfölduð með magni eða föst verð skulu vera full greiðsla vegna viðkomandi verkliðar.
Ef ekki annað kemur fram í verklýsingu gildir sú regla að komi í ljós við lok verks að magn einhvers liðar sé meira eða minna en magntöluskrá gerði ráð fyrir, og annaðhvort verkkaupi eða verktaki hafa gert athugasemd við það, skal endurreikna verkliðinn í samræmi við breytt magn. Einingarverð gildir nema annað sé tekið fram í almennum skilmálum eða sérskilmálum.
Fremst í þessum undirflokki eru leiðbeiningar sem segja til um hvernig algengast er að flokka liði í magnskrá, hvernig magntölur eru ákveðnar, hvaða einingar skuli nota, hvernig magn er mælt o.s.frv.
2.4 Teikningar:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar fyrir vistun teikninga
- Teikningaskrá, svæði til vistunar á teiningaskrám og teikningum
- Gögn, form fyrir vistun annarra gagna sem tilheyra teikningum
- Leiðbeiningar fyrir vistun teikninga
Fremst í þessum kafla er undirkafli sem nefnist Leiðbeiningar, sem segja til um hvaða gögn eru í kaflanum og hvernig skuli vinna með þau. Einnig eru þar tilvitnanir í Mannvirkjalög nr. 160/2010 og Byggingarreglugerð nr. 112/2012, um atriði sem snerta málefni kaflans sérstaklega. Þar á eftir kemur undirkafli sem nefnist Teikningaskrá og eru þar skráðir allir flokkar teikninga og vistaðar allar samningsteikningar hússins, hver innan síns flokks. Hverja teikningu má skoða á þessu svæði, með því að klikka á nafn hennar og þeim má eyða, taka inn nýjar teikningar, prenta þær út o.s.frv. Í þessum kafla, nr. 2.4. Teikningar, skulu eingöngu vistaðar samningsteikningar, það eru þær teikningar sem sýna útfærslu framkvæmdarinnar við samning.
Teikningar sem sýna breytingar á verkinu eftir það skal vista í kafla nr. 3.3. Breyttar teikningar. Ástæðan fyrir því að teikningar eru hafðar á svæði 2, samningssvæðinu. en ekki á svæði 1 undirbúningssvæðinu, er að samningsteikningar þurfa að vera aðgengilegar öllum þeim sem bjóða í verkið og/eða semja um framkvæmd þess. Einnig þurfa þær að vera aðgengilegar þeim sem vinna síðan að framkvæmdunum. Svæði 1. og þar með teikningar í vinnslu, er að jafnaði lokað öðrum en eigandanum, hönnuðum og hönnunarstjóra. Oft þarf t.d. að fletta upp á gildandi samningsgögnum og er þá brýnt að þau séu aðgengileg.
Í Mannvirkjalögum nr. 160/2010 er mælt fyrir um að hönnunarstjóri skuli vera á verkinu og að hann skuli hafa yfirumsjón með hönnunargögnum. Hann þarf því að hafa aðgang að þessum þremur köflum sem innihalda teikningar. Sjá einnig gr. 4.1.2. í byggingarreglugerð. Algengast er að færa hér inn teikningar og önnur gögn sem PDF-skjöl, en einnig má afrita inn myndir og texta.
2.5 Vottanir, prófanir, efnislýsingar og ábyrgðarskírteini:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar fyrir vottanir, prófanir, efnislýsingar og ábyrgðarskírteini
- Vottanir, prófanir, efnislýsingar og ábyrgðarskírteini, form fyrir vistun gagna, flokkuð í þessa fjóra flokka
- Gögn, form fyrir vistun annarra gagna sem tilheyra kaflanum
Fremst í þessum kafla eru leiðbeiningar sem segja til um hvaða gögn eru í kaflanum og hvernig skuli vinna með þau, ásamt tilvitnunum í Mannvirkjalög nr. 160/2010 og Byggingarreglugerð nr. 112/2012 um atriði sem snerta málefni þessa kafla sérstaklega. Í þessum kafla eru vistaðar vottanir þær sem
leggja þarf fram vegna byggingarinnar, prófanir, efnislýsingar og ábyrgðarskírteini, flokkað í þessa fjóra flokka. Framangreind lög og by
ggingarreglugerð segja til um hvenær þörf er á vottunum og hvernig skuli standa að þeim, á meðan kröfur um prófanir, efnislýsingar og ábyrgðarskírteini koma oftast fram í útboði eða í samningi. Í leiðbeiningunum er úrdráttur úr framangreindum lögum, þar sem fjallað er um vottun og kröfur til efnislýsingar á byggingarvörum og sett fram dæmi um hvernig skuli standa að því að fá slíkar vottanir, ef þær liggja ekki fyrir.
Einnig er þar vísað í gögn Nýsköpunarmiðstöðvar, en sú stofnun sér um vottanir byggingarefnis og byggingahluta hér á landi. Þau má finna á heimasíðu stofnunarinnar. Algengast er að afrita og færa hér inn gögn sem PDF-skjöl, en einnig má afrita myndir og texta. Þessum skjölum má eyða hvenær sem er, sé þess óskað. Gögn þessi má prenta út eftir þörfum.
2.6 Verkáætlun:
Þessi liður inniheldur:
• Leiðbeiningar fyrir gerð verkáætlunar
• Verkáætlunarkerfi BYGG-kerfisins
• Gögn og form fyrir vistun samþykktra verkáætlana
Verkáætlun er eitt helsta stjórnunartæki framkvæmda og fylgir jafnan verksamningi. Reglan er að verkáætlun liggi fyrir áður en framkvæmdir hefjast og er það í flestum tilvikum krafa verkkaupa að samþykkt verkáætlun sé til staðar áður en samningur er gerður við verktaka. Hlutverk verkáætlunar er að sýna áætlaða framvindu verksins, röðun verkþátta og áætlaðan fjölda starfsmanna á hverjum tíma.
Í BYGG-kerfinu er verkáætlun unnin út frá þeim gögnum sem liggja fyrir í magntöluskrá og nákvæmri kostnaðaráætlun. Kerfið nýtir magn, einingartíma og skilgreinda mönnun til að reikna verktíma einstakra verkþátta og skipuleggur þá í tímaröð samkvæmt eðlilegri framvindu verksins. Þannig byggist verkáætlunin á þeim forsendum sem þegar hafa verið samþykktar í kostnaðaráætlun verksins og handvirk vinna við áætlunargerð verður lágmörkuð. Notandi þarf einungis að aðlaga áætlunina ef sérstakar aðstæður eða óskir verkkaupa gera slíkt nauðsynlegt.
Verkáætlunin sýnir þá röðun sem verkið tekur og þann tíma sem áætlað er að hver verkþáttur taki frá upphafi til verkloka. Á meðan á framkvæmdum stendur er verkáætlunin endurskoðuð reglulega og ber að uppfæra hana ef forsendur breytast. Samþykktri verkáætlun má þó ekki breyta nema með sameiginlegu samþykki samningsaðila og skal þá skrá slíkar breytingar í kerfið. Breytingar á verkáætlun hafa oft áhrif á mönnun, efnisöflun og tímasetningar annarra verkþátta og þarf því að vinna slíkar ákvarðanir af varfærni.
Sjálfvirkir útreikningar og tenging við kostnaðaráætlun
Verkáætlunarkerfið byggist á nákvæmum gögnum magntalna og einingartíma. Þegar verkáætlun er stofnuð út frá nákvæmri kostnaðaráætlun flytjast allir verkliðir, flokkun þeirra og magn beint inn í verkáætlunina. Kerfið reiknar síðan sjálfkrafa verktíma verkliða og raðar þeim í tímaröð samkvæmt þeim skilyrðum og tengslum sem eðlileg framvinda verksins krefst.
Mælt er með því að nota nákvæma kostnaðaráætlun sem grunn að verkáætlun, þar sem hún tryggir að sömu forsendur liggi til grundvallar magntöluútreikningi, kostnaðarmati og verkáætlun. Þetta tryggir rekjanleika og samræmi á milli einstakra hluta kerfisins og gerir alla eftirfylgni einfaldari.
Verkáætlunin heldur sömu sundurliðun og magntöluskráin byggir á. Notuð eru sömu númer, sömu heiti og sömu flokkun verkþátta, sem tryggir glöggt samræmi milli verkáætlunar, magntalna og annarra gagna verksins.
Stofnun verkáætlunar
Við stofnun verkáætlunar velur notandinn hvort nota eigi nákvæma kostnaðaráætlun, staðlaða verkáætlun eða tóma áætlun. Þegar notast er við nákvæma kostnaðaráætlun, sem mælt er með, reiknar kerfið sjálfkrafa út manntíma og dreifir þeim á verkþætti í samræmi við fyrirliggjandi gögn. Þar eru einnig skilgreindar dagsetningar, verkþáttaraðir og mönnun.
Hægt er að skipta verkþáttum í undirverkþætti, annaðhvort eftir hæðum, áfangaskiptingu eða verkhlutum, og uppfærir kerfið þá sjálfkrafa bæði röðun og verktíma undirliða. Verkáætlunin birtist sem tímalína þar sem sjá má upphaf og lok einstakra verkþátta, skörun þeirra og áhrif breytinga á heildarframvindu.
Aðlögun verkáætlunar og samþykki
Við aðlögun eða breytingu á verkáætlun getur notandi breytt upphafstíma, verktíma eða mönnun einstakra verkþátta. Kerfið reiknar þá sjálfkrafa út áhrif breytinganna á næstu verkþætti og á heildartíma verksins. Þetta gerir kleift að meta strax hvaða áhrif breytingar hafa á framvindu og hvort nauðsynlegt sé að grípa til frekari ráðstafana.
Undirverktakar skulu samþykkja þann hluta verkáætlunar sem þeir koma að og er gert ráð fyrir undirritun þeirra í kerfinu. Samþykkt verkáætlun er vistuð á gagnasvæði kerfisins og allar eldri útgáfur varðveittar.
Endurskoðun á framkvæmdatíma
Verkáætlanir skulu endurskoðaðar reglulega á meðan á framkvæmdum stendur. Ef í ljós kemur að áætlunin stenst ekki skal uppfæra hana í samræmi við raunframvindu og nýjar forsendur. Slíkar breytingar skulu þó alltaf unnar í samráði við samningsaðila þegar unnið er samkvæmt verksamningi. Verkáætlanir má prenta út að vild eða vista sem PDF skjöl á gagnasvæði verksins.
2.7 Verksamningar:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar fyrir gerð verksamninga
- Verksamningur við verktaka, tillaga
- Verksamningur við byggingastjóra, tillaga
- Verksamningur við eftirlitsaðila, tillaga
- Gögn, form fyrir vistun gagna sem tilheyra kaflanum
Hér er að finna form til að nota við gerð verksamninga. Verksamningar þessir eru hugsaðir sem hjálpargögn fyrir þá sem þurfa að láta framkvæma eitthvað, og/eða fyrir þá sem taka að sér byggingarframkvæmdir, byggingarstjórn eða eftirlit með byggingarframkvæmdum. Nota má samningform þessi þannig að samningsaðilar fylla í þær eyður sem eru á samningseyðublöðunum og undirrita síðan samningana, eða að hafa þau til hliðsjónar við gerð eigin verksamninga.Samningunum þarf að fylgja nánari lýsing á því verki sem samið er um, þar sem fram kemur umfang og útfærsla, svo sem magnskrá, verklýsingar, teikningar, verkáætlun og upplýsingar um gæðakerfi, allt eftir því sem við á, svo og önnur gögn sem ákveðið er að skuli vera hluti af viðkomandi verksamningi og nefnd eru í honum.
Í undantekningartilvikum nægir að gera grein fyrir verkinu í texta í 1. grein samningsins, og þá helst ef um mjög smá verk er að ræða. Í 3 grein segir til um verðbætur og eru þær oftast miðaðar við vísitölu byggingakostnaðar. Þegar verðlag er stöðugt og þegar um smáverk er að ræða sem tekur stuttan tíma, getur verið óþarft að semja um sérstakar verðbætur fyrir verk. Við minni verk eru 5 og 6 greinin einnig oft taldar óþarfar, þar sem hætta á tjóni vegna vanefnda verktaka er þá einnig lítil.
Fylgiskjöl með samningi verður að telja upp samviskusamlega, þar sem þau eru hluti samningsins. Notandinn getur breytt þessum staðlaða samningi að vild eða eytt textanum og sett inn sinn eiginn texta. Samninga má setja inn á svæðið Gögn með PDF takka á síðunni, sem er gerður sérstaklega til þess. Einnig getur hann sett hér inn samning í öðrum tölvutækum formum. Samninga má einnig prenta út, t.d. í tvíriti og undirrita af samningsaðilum, ásamt vottum að réttri undirskrift og vista síðan inn á svæðið Gögn. Hægt er að fletta upp á þessum gögnum hvenær sem er og prenta þau út. Einnig getur sá sem hefur fullan aðgang að kerfinu eytt þeim.
2.8 Verktrygging:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar fyrir gerð verktryggingar
- Verktrygging, eyðublað
- Gögn, form fyrir vistun gagna sem tilheyra þessum kafla
Hér er að finna form til að nota við gerð verktryggingar. Þetta er oftast hluti af verksamningi milli verkkaupa og verktaka um framkvæmd á þeirra vegum. Boðið er upp á tvennskonar form, annars vegar form með ritþór þar sem má breyta texta og færa inn texta og tölur og hins vegar wordform þar sem kalla má fram skjalið í wordformi og vinna það þar á sama hátt. Wordformið gefur meiri möguleika til að forma skjalið, en gerir þá kröfu að wordkerfið sé uppsett á tölvu notanda.
Í leiðbeiningum þessa kafla kemur fram hefðbundin lýsing á fyrirkomulagi verktryggingar við framkvæmdir. Eyðublaðið fyrir verktryggingu má nota með því að fylla út í þá liði sem þarf til að það passi fyrir það verk sem samningurinn nær til, eða hafa það til hliðsjónar við gerð verktryggingar. Notandinn getur einnig breytt þessu eyðublaði að vild eða eytt textanum og sett inn sinn eigin texta. Einnig getur hann sett inn verktryggingu í PDF formi og setur hana þá undir liðinn Gögn í þessum kafla. Verktrygginguna má prenta út hvenær sem er, t.d. í tvíriti til undirritunar af samningsaðilum, ásamt vottum að réttri undirskrift.
2.9 Gæðakerfi verktaka:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar fyrir gerð gæðakerfis verktaka
- Gæðakerfi, form og tillaga að gæðakerfi
- Gögn, form fyrir vistun gagna sem tilheyra kaflanum
Gæðastjórnun felst í að tryggja að vörur og þjónusta uppfylli væntingar og kröfur viðskiptavina sem og aðrar kröfur sem gerðar eru, t.d. í lögum og í reglugerðum. Til að tryggja að verkið uppfylli örugglega allar eðlilegar og nauðsynlegar kröfur verkkaupa, þá eru þær tilteknar og lýst í útboðsgögnum. T.d. má nota til þess það gæðakerfi verktaka sem er í BYGG-kerfinu. Þar kemur fram til hvaða þátta gæðakerfið nái og nánar lýst hvernig skuli standa framkvæmd hvers þeirra og skráningu og eftirliti með framkvæmdinni.
Einnig kemur til greina að verktaki leggi fram sitt gæðakerfi sem verkkaupi samþykki, en sú aðferð er með þeim galla að þá liggja gæðakröfur ekki eins vel fyrir á útboðs- eða samningsstigistigi.
Eftir að gæðakerfið hefur verið samþykkt, þá verður það hluti af verksamningi verkkaupa og verktaka.
Margir af þeim liðum sem nefndir eru í gæðakerfinu eru í sérköflum BYGG-kerfisins og er vísað í þá í gæðakerfi verktaka í BYGG-kerfiinu (Flokkur B).
Í gæðakerfi verktaka í BYGG-kerfinu er gerð grein fyrir því hvernig verktakinn skuli standa að verkinu svo sem skráningu á frávikum, móttöku efnis, móttöku og dreifingu gagna o.s.frv. Í kerfinu er lýsing á því hvernig samskipti verktaka skuli vera við verkkaupa, hönnuði og byggingaryfirvöld og hvernig hann skuli standa að skráningum á gögnum og á ákvörðunum sem varða verkið á byggingartímanum. Einnig hvernig hann skuli standa að afhendingu gagna svo sem handbóka í verklok.
Gæðahandbók verktaka
Gæðakerfi verktaka eru annað hvort gæðakerfi fyrirtækis, eða gæðakerfi einstaklings. Verktaki ber ábyrgð á því að starfsmenn hans og undirverktakar vinni samkvæmt gæðakerfinu. Verktaka ber í upphafi verks að afhenda verkkaupa upplýsingar um þá starfsmenn sem vinna undir gæðakerfi hans og um allar breytingar á þvi á meðan á verki stendur.
Gæðakerfið er stofnað undir valinu Gæðakerfi – stofnun og viðhald, eins og fram kom hér á undan. Eins og þar kom fram er gæðahandbókinni skipt upp í Almennan flokk og að auki í flokkana A, B og C. Almenni flokkurinn inniheldur skýringar á notkun kerfisins og upplýsingar um verktakann svo sem um nafn, kennitölu og réttindi eftir því sem við á. Flokkar A og B innihalda gæðakerfið sjálft og flokkur C er fyrir samþykktar sérkröfur verkkaupa í einstökum verkum. Gæðahandbókin er í tveimur þrepum og er fyrra þrepið gæðakerfið sjálft og það síðara skráning á reynslu af framkvæmd þess í hverju verki, á meðan á verki stendur og verður aðallega fjallað um það þrep hér.
1. ÞREP – VERK SKRÁÐ Í GÆÐAKERFIÐ
Þeir sem nota BYGG-kerfið fá sjálfkrafa aðgang að þeim gæðakerfum sem eru i því kerfi og er því lýst í notendalýsingunni “Að byrja” hvernig notandinn geti nýtt sér þau til að fá sitt/sín eigið/n gæðakerfi samþykkt af verkkaupa eða verktaka eftir því sem viða á. Það er ekki endurtekið hér en lýst því hvernig notandinn eða verktakinn skráir verk sín í gæðakerfi verktaka.
Eftir að verk hefur verið stofnað og færðar hafa verið inn grunnupplýsingar verksins í kafla „1.1 Yfirlit yfir verkið“, þá koma grunnupplýsingarnar sjálfkrafa fram í Almenna kafla gæðakerfisins. Á sama stað kemur fram nafn þess sem er skráður fyrir gæðakerfinu (ábyrgðaraðili) og hver er faglegur rétthafi þess. Honum má skipta út á þessum stað fyrir annan, ef um er að ræða fyrirtækiskerfi og hann hefur verið skráður sem valkostur á svæðinu “Gæðakerfi – stofnun og viðhald”.
Að loknu samþykki samningsaðila verður gæðakerfið hluti af samningi þeirra í viðkomandi verki og er verktaka skylt að fara eftir því við framkvæmdirnar.
2. ÞREP – SKRÁNING Á NOTKUN AF GÆÐAKERFINU
Þetta þrep er til að fylgja gæðakerfinu eftir. Þarna er skráð hvernig verktakinn fylgir eftir einstökum þáttum gæðakerfisins, í samræmi við samþykkt gæðakerfi, á meðan á verki stendur. Þarna eru einnig skráðar athugasemdir verkkaupa við þá þætti sem hann telur ástæðu til að gera athugasemdir við og hvernig tekið er á þeim.
Flett er upp á einstökum þáttum í flokkum A, B og C með því að klikka á nafn þeirra og opnast þá fyrir lýsinguna á gæðakerfinu fyrir þann þátt og reitinn til skráningar fyrir hann. Við val á öðrum þætti opnast fyrir hann og lokast þá fyrir þann sem opinn var.
Í þrepi 2 er skráð framkvæmd hvers þáttar í samræmi við lýsingu í þrepi 1, athugasemdir við framkvæmdina, ef um er að ræða og skráðar þær úrbætur sem gripið hefur verið til, ásamt með fylgiskjölum og viðbótargögnum. Þau eru ýmist færð inn í kerfið eða vísað á þau í BYGG-kerfinu.
Munurinn á flokkum A og B er sá, að þáttum sem lýst er og skráðir eru í flokki A koma eingöngu fyrir í gæðakerfinu sjálfu, á meðan þáttum í flokki B er lýst í gæðakerfinu, en jafnframt vísað í gögn sem eru á öðrum stöðum í BYGG-kerfinu. Þau gögn eru kölluð fram með því að veltja tilvísunina. Þetta er gert til að notandinn þurfi ekki að vera með sömu gögnin á fleiri en einum stað í BYGG-kerfinu, sem sparar vinnu og gagnapláss og eykur öryggið í meðferð gagnanna.
Viðbótargögnum, sem bætast við á verktíma, má bæta inn í hvern þátt gæðakerfisins. Skráningar þessar og viðbótargögn skulu koma fram í gæðakerfinu í verklok og sýna þannig heildarniðurstöðu gæðakerfinsins í verkinu á þeim tímapunkti. Skráning þessi fer fram í beinu framhaldi af þrepi 1. í hverjum þætti.
Bæði gæðakerfið sjálft og eftirfylgni þess (skráning) skulu vera aðgengileg til eftirlits verkkaupa, eða aðila á hans vegum á meðan á verki stendur.
Verkkaupi gerir athugasemdir við eftirfygnina ef hann telur ástæðu til, með hliðsjón af lýsingu í gæðakerfinu í þrepi 1., samningi um verkið, mannvirkjalög nr. 160/210 og byggingarreglugerð nr. 112/2012. Þessar úttektir geta leitt til ábendinga verkkaupa um að eitthvað sé áfátt, eitthvað þurfi lagfæringar við innan tiltekis tímafrests eða til kröfu um tafarlausar lagfæringar. Ef þá er ekki bætt úr, er það brot verktaka á samningi og er þá brugðist við því í samræmi við það.
Meint frávik á að staðið sé við það sem fram kemur í samþykktu gæðakerfi, skal skrá og taka fyrir í síðasta lagi á næsta verkfundi.
Skráning í þrepi 2. er einnig gagn sem má nota ef upp kemur ágreiningur um framkvæmd gæðakerfisins.
Samþykkt gæðakerfi skal vista undir liðnum Gögn í kafla 2.9 Gæðakerfi verktaka.
2.10 Öryggishandbókin:
Þessi liður inniheldur:
-
- Leiðbeiningar um notkun öryggishandbókarinnar
- Öryggishandbókin (minni verk), tillaga að öryggishandbók
- Öryggishandbókin (stærri verk), tillaga að öryggishandbók
- Eyðublöð
- Fundargerðir
- Gögn, form fyrir vistun gagna sem tilheyra öryggismálum, heilbrigði og umhverfi
Sú lagaskylda er lögð á framkvæmdaraðila (verkkaupa) að gæta að öryggi og heilsu þeirra sem koma að framkvæmdum og einnig að uppfylla kröfur og lög um umhverfisvernd. Til að hafa þau atriði örugglega í lagi þá er eðlilegt að gera þá kröfu að verktaki sá sem samið er við, sé með og vinni samkvæmt öryggishandbók. Það er því tekið fram í útboðsgögnum verksins að svo skuli vera.
Verkkaupi (Jón) getur nýtt sér þá öryggishandbók sem er í BYGG-kerfinu og vísað í hana, eftir því sem við á, með eða án breytinga.
Verkkaupi fær síðan ráðgjafa sinn til að yfirfara öryggishandbókina þegar verktakinn hefur lagt hana fram og eftir að hún hefur verið samþykkt, þá verður hún hluti af samningi verkkaupa og verktaka.
Verkkaupi vistar samþykkta öryggishandbók verktakans undir liðnum Gögn í PDF-formi í kafla 2.10 Öryggishandbók og fygist síðan með og skráir niður, á verktíma, hvernig hann fylgir gæðakerfinu eftir. Frávik skráir hann í Fundargerðir sem eru í kafla 2.10 Öryggishandbók, eða í kafla 3.5 Fundargerðir í BYGG-kerfinu, eftir því hvort um er að ræða lítið eða stórt verk. Sérstakir fundir eru haldnir um öryggismál séu verkin stór, annars er fjallað um þau á hefðbundnum verkfundum, eins og er tilfellið í þessu verki.
Ef vanhöld verða á að staðið sé við það sem fram kemur í samþykktri öryggishandbók, skal það tekið fyrir í síðasta lagi á næsta fundi. Ef þá er ekki bætt úr, er það brot verktaka á samningi og getur verkkaupi þá brugðist við því.
Í kafla 2.10 Öryggishandbók er m.a. lýsing á öryggishandbókunum, lýsing á hvernig skuli standa að verki til að uppfylla öryggis- heilsu- og umhverfiskröfur og í fundargerðum er síðan skráning á því hvernig verktakinn stendur sig á þeim sviðum á verktímanum, eins og áður er nefnt.
Hægt er að fletta upp á þessum gögnum hvenær sem er og skoða þau, vinna með þau og prenta þau út.
Í öryggishandbókinni er lýsing á því hvernig verktakinn áætlar að standa að verkinu svo sem innra eftirliti, skráningu á frávikum o.s.frv. og þar er lýsing á hvernig verktakinn áætlar samskipti sín við verkkaupa og Vinnueftirlitið og hvernig hann áætlar að standa að skráningum á gögnum og ákvörðunum á byggingartímanum, sem varða öryggis- heilbrigðis- og umhverfismál.
Gert er ráð fyrir að verktaki hafi aðgang að BYGG-kerfi verkkaupa þ.e að þeim köflum sem áður eru nefndir. Aðgangur verktaka að BYGG-kerfinu færir honum aðgang að tveimur mismunandi öryggishandbókum sem eru að finna í kerfinu, fyrir minni og stærri verk. Hann getur nýtt sér aðra hvora þeirra sem eigin öryggishandbók. Einnig getur hann haft þær til hliðsjónar við gerð eigin öryggishandbókar.
Vinna má með öryggiskerfi þetta í þremur þrepum:
- Í fyrsta lagi gerir verkkaupinn það með því að gera þannig grein fyrir kröfum sínum.
- Í öðru lagi yfirfer verktakinn öryggishandbókina og samþykkir hana eða gerir athugasemdir við hana. Samþykkt öryggishandbók er síðan hluti af samningi verkkaupa og verktaka og er vistuð í kafla 2.10 Öryggishandbók og þar undir liðnum Gögn.
- Í þriðja lagi fylgist verkkaupi með á verktíma að öryggishandbókinni sé framfylgt og gerir athugasemdir ef upp koma frávik og bókar þær. Ef frávik eru alvarleg þá skal litið á það sem brot á samningi og meðhöndlast sem slíkt.
2.11 Annað:
Hér er svæði til að halda utan um annað en gert er ráð fyrir undir öðrum köflum hér á undan og sem tilheyrir samningsgerðinni. Gögn þau sem sett eru hér inn má færa hér inn sem texta, PDF-skjöl eða myndir og prenta síðan út, allt eins og lýst er hér á undan.
Þá er búið að ganga frá samningum og komið að framkvæmdunum !